آهک مرغداری چیست؟
امروزه در ضدعفونی مرغداری ها و مراکز پرورش طیور، در بسیاری از موارد، آهک جایگزین مواد شیمیایی شده است. زیرا آهک علاوه بر قیمت بسیار ارزان نسبت به شویندههای شیمیایی همچنین فاقد بسیاری از خطرات این مواد برای مرغ و پرندگان میباشد. انواع آهک مورد مصرف در مرغداری شامل آهک هیدراته (هیدروکسید کلسیم) و آهک زنده (اکسید کلسیم) است.
آهک به دلیل دارا بودن پیاچ بالا قادر به از بین بردن سلول های زنده است. در نتیجه میتواند بسیاری از باکتریها و قارچهای مولد بیماری در مرغداریها را از بین ببرد. از آهک به دو صورت در ضدعفونی مرغداری استفاده شود. روش اول این است که آهک هیدراته را با آب ترکیب کرده و در حوضچه ورودی مرغداری میریزند تا هر شخصی که قصد ورود به محل را دارد ، عاری از هر گونه عامل بیماریزای خارجی شود.
روش دوم مصرف آهک در مرغداری همچون دیگر مواد شیمیایی است. به این صورت که محلولی از آب و آهک تهیه نموده و توسط آن، دیوارها و کف سالن پرورش جوجهها را شستشو میدهند. آهک در کنترل و نابودی بسیاری از عوامل بیماری زای صنعت پرورش طیور همچون آنفولانزای مرغی، بیماری نیوکاسل و اورنیتوزیس ماثر و کارامد است.
آهک از نظر شیمیایی یک ماده ای قلیایی بوده و در صورت مصرف آن در مرغداری، پی اچی برابر با ۱۲ را ایجاد میکند. این پی اچ می تواند غشاء سلولی عوامل بیماریزا را نابود کرده و محیط را پاکسازی نماید. همچنین آهک از طریق ایجاد تغییر در سطح آمونیاک ، میزان نیتروژن کف سالن را کم می کند. این عوامل سبب پاک سازی محیط از وجود باکتری ها و قارچ های بیماری زا خواهد شد.
البته هشدارهایی نیز در زمینه مصرف آهک در مرغداریها وجود دارد که باید توجه زیادی به آن نمود. اولا باید دانست همان گونه که آهک سبب نابودی سلولهای بیماریزا میشود، بر بافتهای زنده پرندگان نیز تاثیر مشابهی داشته و میتواند برای آنها خطرناک بوده و باعث سوختگی پوست و پر طیور شود بنابراین باید ضدعفونی بهوسیله آهک را در زمانی انجام داد که گله در سالن حضور نداشتهباشد. اصولا ضدعفونی سالنهای مرغداری در پایان دوره و پیش از جوجه ریزی دوره بعد انجام میشود.
از طرفی کود مرغی یکی از بهترین کودهای کشاورزی بوده و آهک ماده ای زیان آور در کشاورزی میباشد. بنابراین باید بقایای آن را از کود مرغی زدود. وجود این ماده سبب کاهش خطرناک سطح نیتروژن و فسفر بهعنوان مهمترین عناصر مورد نیاز گیاهان میشود. وجود آهک در خاک زمینهای کشاورزی موجب سوختن گیاهان شده و صدمات شدیدی به حاصلخیزی گیاهان خواهد زد.
آهک مصرفی در ضدعفونی مرغداری از نوع هیدراته است که ظاهری پودری داشته و در صورت ترکیب با آب، شیره ای سفید رنگ به نام آبآهک تولید میکند. اما در عین حال می توان از آهک زنده، چه به صورت کلوخه و چه به صورت پودری هم استفاده نمود زیرا ترکیب آهک زنده با آب نیز منتج به تولید آهک هیدراته خواهد شد.
آهک پاشی سالن مرغداری
آهکپاشی سالن مرغداری و پروش طیور به دلیل خاصیت فوق العاده خوب آن است. آهک ضدعفونی کننده یکی از ترکیبات تولید شده از سنگ آهک موجود در معادن است که کاربردهای زیادی در مصارف انسانی، حیوانی و کشاورزی دارد. پودر آهک به صورت گستردهای برای ضدعفونی و میکروبکشی جهت دفن زبالههای عفونی، دفن اجساد در دوران همهگیری کرونا، انجام آفتکشی درختان میوه و ضدعفونی اماکن مختلف استفاده میشود.
آهک ضدعفونی مرغداری چیست؟
اگر چه همه انواع آهک ها دارای خاصیت میکروبکشی هستند اما برای استفاده موثر تر از آن باید از محلولی به نام آب آهک استفاده نماییم. آب آهک از ترکیب آهک در آب بدست میآید و مایعی سفید رنگ، با بوی خاک مانند و بسیار قلیایی است.
قلیایی بودن آهک سبب میشود تا میکروارگانیسمهای بیماریزا را به راحتی از بین ببرد. اما آهک خام به صورت کلوخه آهک یا پودر سنگ آهک در آب حل نمیشود و به سرعت ته نشین میگردد. به همین خاطر باید از انواع دیگر اهک استفاده نمود. برای آهکپاشی سالن مرغداری میتوانیم از آهک زنده که به راحتی در آب قابل انحلال است و یا آهک هیدراته که تا حدودی محلول می باشد استفاده نماییم.
آهک زنده یا آهک پخته شده به میزان زیادی تمایل به ترکیب شدن با آب دارد و می توان مقادیر زیاد آن را در آب حل نمود. اما این ماده در صورت تماس با آب، گرما و گاز زیادی آزاد میکند و به همین خاطر استفاده از آن میتواند برای انسان خطرناک باشد. بهترین نوع آهک ضدعفونی کننده، آهک هیدراته (آهک شکفته شده) است که به صورت پودری سفید رنگ میباشد. آهک هیدراته در آب حل نمیشود اما زمان کافی برای تهنشین شدن را به ما میدهد تا بتوانیم سالن مرغداری، گاوداری یا هر مکان دیگری را ضدعفونی نماییم.
روش ضدعفونی سالن مرغداری
شاید این سوال را داشته باشید که آیا آهک برای حیوانات ضرر دارد؟ در جواب باید گفت بله، زیان آور میباشد.
نکته بسیار مهم در آهکپاشی سالن مرغداری این است این کار را باید پیش از جوجه ریزی و زمانی که سالن خالی میباشد انجام دهیم چون آهک ماده ای بسیار قلیایی و سوزاننده است و اگر با بدن جوجه ها تماس داشته باشد، میتواند سبب ایجاد سوختگی شیمیایی و یا حتی تلف شدن گله شود. به همین خاطر نحوه آهک پاشی و ضدعفونی سالن مرغداری اینطور است که باید این کار را چند روز پیش از جوجه ریزی انجام میدهیم.
برای آهکپاشی سالن مرغداری بهتر است به جای استفاده از پودر آهک خشک، از آب آهک استفاده کنیم زیرا آب آهک به تمامی منافذ و قسمتهای دست نیافتنی، به راحتی نفوذ کرده و تمامی عوامل بیماری زا را از بین خواهدبرد. برای تهیه آب آهک باید به نسبت مساوی، آهک را در آب حل کنیم و بلافاصله پیش از ته نشین شدن آهک، آن را استفاده نماییم.
برای این کار میتوان از دستگاه محلولپاش استفاده نمود که هم آب آهک را با فشار به کف سالن و دیوارههای میپاشد و هم آهک کمتری استفاده میشود. البته آهک مادهای ارزان قیمت است و به همین خاطر بسیاری از مرغداران در کشورمان، آن را جایگزین ضدعفونی کنندههای شیمیایی گرانقیمت کرده اند.
سادهترین روش آهکپاشی سالن مرغداری و پرورش طیور هم در صورت نداشتن دستگاه محلولپاش، به شکل دستی است به این صورت که میتوان با استفاده از ظروفی مثل سطل، تمامی نقاط مرغداری را به آب آهک آعشته نماییم. برای این کار بهتر است از یک جارو یا تی استفاده نمایید تا آهک به خوبی در کف سالن پخش شود.
